منطقه آزاد ارس که قرار بود ویترین توسعه اقتصادی و دروازه تعاملات بین‌المللی ایران باشد، حالا به گفته بسیاری از ناظران، به نهادی تبدیل شده که بیشتر از «آزاد بودن»، گرفتار مدیریت اداری و تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی است. انتقادها صریح‌اند: ارس سال‌هاست از عنوان «منطقه آزاد اقتصادی» تنها نامی را یدک می‌کشد، بی‌آنکه کارکرد واقعی آن را محقق کرده باشد.

مشکل اصلی، درک نادرست از مفهوم منطقه آزاد است؛ جایی که باید موتور محرک تولید، صادرات، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و پیوند اقتصادی با همسایگان باشد. اما آنچه در عمل دیده می‌شود، تمرکز بر فروش زمین، اخذ عوارض و ارائه آمارهایی است که نیازمند راستی‌آزمایی جدی است.

در حالی‌ که بسیاری از مناطق آزاد موفق جهان به هاب‌های صنعتی و مالی تبدیل شده‌اند، ارس هنوز درگیر زیرساخت‌های ابتدایی و فقدان استراتژی توسعه‌ای مشخص است. اگر مدیریت اقتصادی حاکم بود، چرا این منطقه تاکنون به قطب تولید مشترک با کشورهای همسایه تبدیل نشده است؟ چرا خبری از گردشگری بین‌المللی گسترده، هتل‌های ۵ ستاره، خطوط هوایی فعال و شرکت‌های سرمایه‌گذاری قدرتمند نیست؟

گزارش‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های ارس، به‌ویژه در حوزه لجستیک، تجارت مرزی و صنعت، یا بلااستفاده مانده یا به شکل ناکارآمد مدیریت شده است. این در حالی است که موقعیت جغرافیایی ارس، آن را به یکی از استراتژیک‌ترین نقاط برای اتصال به بازارهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.