یک سیاره در فاصلهای دور از زمین، زیر فشار گرانش یک ستاره مرده که صدها بار در ثانیه دور خودش میچرخد، به شکل یک لیمو فشرده شده است. جو این سیاره از هوا یا حتی گازهای سمی معمولی تشکیل نشده؛ سراسر کربن خالص است. ابرهایی از دوده در آسمانش حرکت میکنند و در اعماقش، همین کربن به الماس تبدیل میشود و میبارد. حتی ستارهشناسانی که این سیاره را بررسی کردهاند، در برخورد اول فقط توانستهاند بپرسند این دیگر چیست.
این سیاره که به «سیاره الماسبار» معروف شده، فقط یکی از کشفهای عجیب تلسکوپ فضایی جیمز وب از سال ۲۰۲۱ تاکنون است. از میان ۱۵۰ سیاره فراخورشیدی که وب تا امروز بررسی کرده، این تنها موردی است که کربن در جوش شناسایی شده و هنوز هیچکس نمیداند دقیقاً چطور شکل گرفته است.
سیاره عجیب دیگری هم کشف شده که سنش دو برابر خورشید ماست و دمایش به حدود هزار و هفتصد درجه سانتیگراد میرسد. یک نیمکرهاش کاملاً ذوب شده و به اقیانوسی از گدازه تبدیل شده، در حالی که نیمکره دیگر همیشه در تاریکی مطلق مانده است. طبق قواعد شناختهشده، سیارهای اینقدر داغ و کوچک نباید اصلاً جوی داشته باشد؛ اما وب نشانههای روشنی از یک جو پیدا کرده که دائم گازهایی از دل گدازهها بیرون میفرستد و سمت روشن سیاره را کمی خنک نگه میدارد.
وب برای اولینبار چیزی را هم ثبت کرده که تا حالا کسی ندیده بود: صفحه واقعی گاز و غباری که یک قمر تازه در حال شکلگیری، دور یک سیاره گازی جوان میسازد. ترکیب شیمیایی این صفحه با موادی که دور خود ستاره در حال شکلگیریاند کاملاً فرق دارد؛ همین موضوع میتواند توضیح دهد چرا قمرهای مشتری، از یوروپای یخی تا ایوی آتشفشانی، اینقدر با هم متفاوتاند.
حتی قدیمیترین کهکشانهای شناختهشده هم رفتار عجیبی از خود نشان میدهند. وب کهکشانهایی نوپا را پیدا کرده که تنها دو میلیارد سال بعد از مهبانگ، ستارههایی بسیار سریعتر و بیشتر از آنچه هر مدلی پیشبینی میکرد، تولید میکردهاند. حالا دانشمندان دارند فصل اول تاریخ کیهان را از نو مینویسند.
