Təxminən 5 min il əvvəl Misirin ilk hökmdarlarından biri öləndə onu tək dəfn etmədilər. Onun məqbərəsinin ətrafında cərgə ilə daha sadə qəbirlər qazılmışdı. Cer adlı hökmdar üçün bu qəbirlərin sayı 300-ü də ötürdü. Onlarda saray məmurları, sənətkarlar və sarayın işçiləri dəfn olunmuşdu və görünür, hamısı təxminən eyni vaxtda ölmüşdü. İndi onların kəllələri bu insanların necə həyatını itirdiyini göstərir.
Bir tədqiqatçı 46 kəlləni yenidən araşdırıb. Bu kəllələr bir əsr əvvəl Misirin cənubundakı Abidos qəbirlərindən çıxarılmışdı. Kəllələrdən 18-də məhz ölüm anında yaranmış zədələr görünür. Bu zədələrin əksəriyyəti kəlləyə endirilmiş ağır zərbə nəticəsində əmələ gəlmiş uzun çatlardır. Bir neçəsi isə kəsici alətlə vurulmuş yaralardır, o cümlədən qurbanlardan birinin gözü yaxınlığına endirilmiş zərbə. Belə zərbələr insanın tez bir zamanda huşunu itirməsinə, daxili qanaxma nəticəsində isə ölümünə səbəb olurdu.
Bu qəbirlərdə ilk dəfə qazıntı aparan arxeoloq bu qədər insanın təbii yolla və eyni vaxtda ölməsinin mümkün olmadığını güman edirdi. Lakin o, bu yaraları heç vaxt aşkar etməyib və ehtimal ki, çatları adi sümük zədələri hesab edib. Müasir məhkəmə-tibbi ekspertiza üsulları onun görmədiklərini üzə çıxarıb.
Bu qurbanlar əsir və ya yadelli deyildilər. Onlar hökmdarın gündəlik işlərini idarə edən möhürdarlar, nəzarətçilər, sənətkarlar və hətta həkimlər idi. Görünür, onlar ölümdən sonrakı dünyada da hökmdara xidmət etməyə davam etsinlər deyə öldürülüblər. Digər kəllələrdə sınıq yoxdur, lakin boğulma kimi bəzi ölüm üsulları sümükdə iz qoymur.
Bu adət uzun sürmədi. Görünür, o, elə bu ilk hökmdarlar sülaləsindən sonra aradan qalxıb və sonrakı dövrlərin misirliləri qəbirlərə real xidmətçilər əvəzinə kiçik xidmətçi heykəlcikləri qoyurdular. Təxminən 500 il sonra Gizadakı Böyük Piramida inşa ediləndə fironlar artıq ölümdən sonrakı dünyaya insan müşayiəti olmadan yola düşürdülər.
