İsrailin hərbi kəşfiyyat təşkilatı Amanın keçmiş rəhbəri Tamir Heymanın silahlı kürd qüvvələrinin quru əməliyyatlarında istifadəsini nəzərdə tutan çoxmərhələli planla bağlı müsahibəsinin yayılması, son müharibə şəraitində Mahmud Əhmədinejadın keçid hökumətinin başçısı və ya müvəqqəti lider kimi seçilməsi ehtimalına işarə etməsi, həmçinin Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın İsrail və ABŞ-nin kürd qüvvələrindən istifadə edərək İrana quru müdaxilə planına qarşı çəkindirici rol oynaması, bölgədə gedən mühüm və taleyüklü dəyişikliklər çərçivəsində izlənən, lakin az danışılan hadisə və proseslərin yalnız bir hissəsidir.
Təşkilati təhlil və məqalələrdə dəfələrlə vurğulanıb ki, bölgədə baş verən böyük hadisələr və dəyişikliklər təsadüfi şəkildə formalaşmır. Bunlar müəyyən planlar, proqramlar və bloklaşmalar çərçivəsində inkişaf edir. Bu rəqabətin mərkəzində isə regional və beynəlxalq aktorların, eləcə də xalqların maraqları, təhlükəsizliyi və mövcudluğu dayanır. Bu baxımdan Azərbaycan Milli Hərəkatı da aid olduğu blok daxilində və “Təbriz” mərkəzli bir xətt üzrə fəaliyyətini davam etdirməlidir. Əks halda, güclü qlobal lobbilərin təsiri altına düşmək gələcək üçün qeyri-müəyyən və arzuolunmaz nəticələr doğura bilər.
Tarixi təcrübələr və mövcud reallıqlar göstərir ki, köklü dəyişikliklərin baş verməsi və müəyyən ideyalar əsasında yeni bir cəmiyyətin qurulması üçün yalnız meydan mübarizəsi kifayət etmir. Bununla yanaşı lobbiçilik, dialoq, danışıqlar və bəzi hallarda gizli fəaliyyətlər də hərtərəfli siyasi və strateji mübarizənin ayrılmaz hissəsidir. Buna görə də regional bloklaşmaların düzgün anlaşılması və tarazlığın qorunması hər zaman vacib hesab olunub.
Bu çərçivədə, İran rejiminin təhlükəsizlik və kəşfiyyat strukturlarına bağlı çevrələrin, eləcə də onların Milli Hərəkat daxilində yaratdığı paralel qrupların apardığı media kampaniyalarına baxmayaraq, Milli Hərəkat təşkilatları öz yollarını davam etdirirlər. Həmin çevrələr Milli Hərəkatın guya Mücahidlər Təşkilatı və ya bəzi kürd partiyaları ilə razılığa gəldiyini, hətta Qərbi Azərbaycan bölgəsi üzərində alver apardığını iddia etməyə çalışsalar da, təşkilatlar bu təbliğata əhəmiyyət vermədən təşkilatlanmış fəaliyyət, siyasi lobbiçilik və meydan mübarizəsini paralel şəkildə davam etdirirlər.
Nəzərə almaq lazımdır ki, Güney Azərbaycan türk milləti öz müqəddəratını təyin etmək və yeni bir cəmiyyət qurmaq uğrunda bir neçə açıq və gizli cəbhədə mübarizə aparır. Bu cəbhələrin bəzilərinin tarixi bir əsrdən artıq müddəti əhatə edir. Belə bir şəraitdə yalnız media görüntülərinə, parlaq şüarlara, şou xarakterli fəaliyyətlərə və reallıqdan uzaq yanaşmalara söykənmək uğur gətirə bilməz.
Azərbaycan Milli Hərəkatı öz daxili gücü və potensialı ilə məna qazanır. Onun siyasi və ictimai fəaliyyət sahələri də məhz bu çərçivədə möhkəmlənir. Belə mürəkkəb bir mübarizə meydanında səthi və zəif təhlillərlə, yaxud reallıqdan uzaq mühakimələrlə prosesləri düzgün qiymətləndirmək mümkün deyil.
İsrailin hərbi kəşfiyyat təşkilatının keçmiş rəhbərinin kürd partiyalarının irəliləyişi ilə bağlı çoxşaxəli layihə barədə dedikləri, bu planın Prezident Ərdoğanın birbaşa müdaxiləsi nəticəsində pozulması, Qərbi Azərbaycanla bağlı pərdəarxası proseslər və Güney Azərbaycanın səssiz, iddiasız mübariz övladlarının apardığı lobbiçilik fəaliyyəti böyük bir buz dağını xatırladır. Bu buz dağının əsas hissəsi suyun altında qalır və yalnız kiçik bir hissəsi ictimaiyyətə məlum olur. Bu baxımdan İran türklərinin, Güney Azərbaycanın və Milli Hərəkatın rolu gələcək proseslərdə hələ tam görünməyən, lakin getdikcə formalaşan və möhkəmlənən mühüm bir amil kimi ortaya çıxır. Uzaq olmayan bir gələcəkdə bu böyük reallıqların daha aydın şəkildə üzə çıxacağı və Güney Azərbaycan türklərinin taleyinin dəyişməsində mühüm rol oynayacağı gözlənilir.
