نوزدهم مه ۱۹۱۹ روزی بود که مصطفی کمال آتاتورک با پای گذاشتن بر خاک سامسون، جرقه جنبش استقلال ترکیه را زد؛ جنبشی که در نهایت به تأسیس جمهوری ترکیه در ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳ انجامید. این رویداد در شرایطی رخ داد که پس از امضای متارکه موندروس در ۳۰ اکتبر ۱۹۱۸، نیروهای یونانی ازمیر، فرانسویها آدانا و ایتالیاییها آنتالیا و قونیه را اشغال کرده بودند و نیروی دریایی انگلیس نیز در مقابل استانبول لنگر انداخته بود.
به گزارش آرازنیوز به نقل از آنادولو، مصطفی کمال که بهعنوان بازرس ارتش نهم مأمور برقراری امنیت در منطقه شده بود، روز ۱۶ مه ۱۹۱۹ با کشتی باندیرما از استانبول حرکت کرد و سه روز بعد از اسکله رژی سامسون پا به خاک آنادولو گذاشت.
حضور او در سامسون نگرانی انگلیسیها را برانگیخت و پس از شش روز اقامت، به حاوزا رفت که در آنجا نخستین تجمع اعتراضی علیه اشغال ازمیر برگزار شد.
مشعل جنبش استقلال از سامسون به آماسیا، ارزروم و سیواس رسید و سراسر آنادولو را فرا گرفت. پروفسور قایا تونجر چاغلایان، استاد دانشگاه اوندوکوز مایس، در این باره گفت که سامسون نخستین جایی بود که مصطفی کمال دریافت آیا ملت خسته از هشت سال جنگ، توان و شجاعت آغاز یک مبارزه جدید را دارد یا خیر.
چاغلایان تأکید کرد که مهمترین نقش سامسون در جنبش استقلال این بود که مصطفی کمال را متقاعد ساخت که مبارزه ملی با محوریت آنادولو شدنی است. وی گفت که لقب «شهر نجاتبخش» برای سامسون لقبی است که این شهر بهحق کسب کرده است.
جمهوری ترکیه امسال وارد صد و سومین سال تأسیس خود میشود.
