Təcili yardım şöbəsində zədə almış xəstədən həmişə soruşurlar: «Nə olub ki, bura gəlmisiniz?» Onun məhz bu suala verdiyi cavab bir ay sonra posttravmatik stress pozuntusuna (PTSD) düçar olub-olmayacağını göstərə bilər. Sınaqlardan birində süni intellektə əsaslanan sistem məhz bu cavabları təhlil edərək sonradan bu pozuntuya düçar olan 30 xəstənin hamısını düzgün müəyyən edib. Halbuki təcili yardım şöbəsində bu pozuntu üzrə mütəxəssis həmin xəstələrin 89 faizinə diaqnoz qoymuşdu.
Bu pozuntu zamanı təhlükə sovuşduqdan uzun müddət sonra da insanın şüuru həyəcan vəziyyətində qalır. Fiziki zədəyə görə müalicə alanların dörddə birindən çoxu sonradan bu pozuntuya düçar olur. Hadisədən sonrakı ilk ay profilaktika üçün ən yaxşı fürsətdir, lakin bir çox xəstənin həkimlərlə əlaqəsi məhz bu müddətdə həmişəlik kəsilir. Sıx təcili yardım şöbələrində isə hər xəstəyə cəmi bir neçə dəqiqə vaxt ayrılır və xəstələr bu pozuntu baxımından nadir hallarda skrininqdən keçirilir.
Sistem xəstənin dediklərində bir neçə xəbərdaredici əlamət axtarır: xəstənin hadisə anında vəziyyətə nəzarəti itirdiyini hiss etməsi, baş verənlərin bəzi hissələrini xatırlamaması və hətta elə təcili yardım şöbəsində olarkən özünü bədənindən ayrılmış kimi hiss etməsi. Sistem həmçinin psixi problemlər tarixçəsi kimi risk amillərini çətinliklərin öhdəsindən gəlmə bacarığı, dostların və ailənin dəstəyi kimi qoruyucu amillərlə müqayisə edərək qiymətləndirir.
Bu qiymətləndirmə üçün xəstənin sorğu vərəqəsi doldurmasına ehtiyac yoxdur, müayinə vaxtı da uzanmır, çünki süni intellekt yalnız xəstənin dilə gətirdiyi və ya yazdığı izahatı təhlil edir. Sonda sistem xəstəni nə üçün yüksək riskli hesab etdiyini sadə dillə izah edir. Bu alət pulsuz və hamı üçün əlçatan süni intellekt modelləri əsasında hazırlanıb, buna görə də digər xəstəxanalar da onu özləri sınaqdan keçirə bilər.
Bununla belə, alət indiyədək yalnız kiçik xəstə qrupu üzərində sınaqdan keçirilib və onun səmərəliliyi digər xəstəxanalarda da təsdiqlənməlidir. Bu baş tutarsa, risk qrupuna daxil olan şəxsləri xərc çəkmədən və vaxt itirmədən müəyyən etmək, bu pozuntu kök salmazdan əvvəl onlara kömək göstərmək mümkün olacaq.
