ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun 2026-cı ilin sonunadək İsrailə ayırdığı illik təxminən 4 milyard dollarlıq hərbi yardımı dayandıracağını açıqlayıb. Bu qərar İsrail hökumətinin müxalifləri tərəfindən reaksiya ilə qarşılanıb və "Yaşar" partiyasının lideri Qadi Ayzenkot Benyamin Netanyahunun baş nazir vəzifəsindən uzaqlaşdırılmasını tələb edib.
Tramp noyabrın 3-də, çərşənbə axşamı "Fox News" telekanalına müsahibəsində bir neçə ay əvvəl Netanyahu ilə bu yardımın başa çatdırılması barədə razılığa gəldiklərini bildirib. O, İsrailin iqtisadi vəziyyətinə toxunaraq bu ölkənin artıq ABŞ-ın maliyyə yardımına ehtiyacı olmadığını və yardımın dayandırılmasının İsrail iqtisadiyyatına dağıdıcı təsir göstərməyəcəyini deyib.
ABŞ Prezidenti eyni zamanda Amerika silahlarının İsrailə satışının davam edəcəyini və təcili ehtiyac yarandığı halda Vaşinqtonun yeni yardımlar göstərə biləcəyini vurğulayıb.
İsrail Baş nazirinin ofisi noyabrın 6-da, cümə günü Trampın açıqlamalarına reaksiya olaraq bu qərarın iki ölkə arasında hərbi yardımın ənənəvi modelindən strateji əməkdaşlıq və tərəfdaşlığa keçid anlamına gəldiyini bildirib. Bəyanatda İsrailin hazırda güclü iqtisadiyyata malik olduğu və ABŞ ilə münasibətlərin qarşılıqlı tərəfdaşlıq əsasında davam edə biləcəyi vurğulanıb.
Bununla belə, Netanyahuya müxalif liderlərdən biri olan Qadi Ayzenkot bu qərarı baş nazirin zəif idarəçiliyinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. O, İsrailin təhlükəsizlik qurumlarının və ordusunun da adi vətəndaşlar kimi ABŞ ilə strateji münasibətlərdəki belə mühüm dəyişiklikdən media vasitəsilə xəbər tutduğunu tənqid edib. Ayzenkot artıq Netanyahuya etibar etməyin mümkün olmadığını və onun hakimiyyətdən getməli olduğunu bəyan edib.
Barak Obamanın prezidentliyi dövründə ABŞ ilə İsrail arasında imzalanmış on illik sazişə əsasən, Vaşinqton 2028-ci ilin sentyabrınadək İsrailə hər il təxminən 3,8 milyard dollar hərbi yardım ayırmağı öhdəsinə götürmüşdü.
Tramp administrasiyasının bu sazişə iki il tez necə son qoymaq niyyətində olduğu hələ məlum deyil, çünki ABŞ-ın İsrailə hərbi yardımı üçün büdcə vəsaitinin ayrılması həm də Konqresin qərarlarından asılıdır.
