Kanada hökuməti Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə birgə bəyanatda Əbu Musa, Böyük Tunb və Kiçik Tunb adalarını BƏƏ-yə məxsus hesab edib və bu adaların «işğalı» adlandırılan vəziyyətə son qoyulmasını tələb edib.
Bəyanat 2026-cı il oktyabrın 28-də, çərşənbə günü, Kanadanın baş naziri Mark Karninin Əbu-Dabi vəliəhdi Şeyx Xalid bin Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ilə görüşündən sonra Kanada Baş nazirliyinin rəsmi saytında yayımlanıb.
Bəyanatın suverenlik və beynəlxalq hüquqla bağlı hissəsində deyilir: «İki lider Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə məxsus Böyük Tunb, Kiçik Tunb və Əbu Musa adalarının işğalına son qoyulmasını tələb ediblər. Bu işğal Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin suverenliyinin və BMT Nizamnaməsinin prinsiplərinin pozulması hesab olunur.»
Tərəflər həmçinin milli suverenliyə və ölkələrin ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin, daxili işlərə qarışmamağın və mübahisələrin dinc yolla həll olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Əbu Musa, Böyük Tunb və Kiçik Tunb adaları 1971-ci il noyabrın 30-da (1350-ci il azər ayının 9-u), Məhəmmədrza Pəhləvinin hakimiyyəti dövründə, Britaniya qüvvələrinin Körfəzdən çıxdığı vaxt İranın hərbi nəzarəti altına keçib. İranın şahənşahlıq ordusu Böyük Tunb və Kiçik Tunb adalarını Rəs əl-Xeymə hakiminin razılığı olmadan hərbi əməliyyat yolu ilə ələ keçirib. Əbu Musa adasında isə İran qüvvələri Şarja hakimi ilə imzalanmış anlaşma memorandumu əsasında yerləşib. Bu razılaşma ada üzərində suverenlik məsələsini həll etməyib. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri bu addımları öz ərazilərinin işğalı və milli suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirir. BƏƏ o vaxtdan bəri İranın adalardakı mövcudluğuna son qoyulmasını və üç ada üzərində suverenliyin özünə qaytarılmasını tələb edir.
