ArazNews
Ana Səhifə / Azərbaycan / "Təbriz mafiyası"ndan Azərbaycan adının silinməsinə — Yəhya Bəhari futbol meydanında hansı cərəyanı təmsil edir?
Azərbaycan

"Təbriz mafiyası"ndan Azərbaycan adının silinməsinə — Yəhya Bəhari futbol meydanında hansı cərəyanı təmsil edir?

Urmiyənin "Nod" (Doxsan) klubunun baş direktoru və baş məşqçisi Yəhya Bəhari komandasının ikinci divizionuna düşməsindən sonra Azərbaycanın iki şəhəri arasında ədavət yaradan açıqlamalar verərək iddia edib ki, "Təbriz mafiyası" regionun futbolunda fəaliyyət göstərir, Urmiyədə türk və kürdü bir-birinə qarşı qoyub və istəyir ki, onun "şimal-qərb" adlandırdığı ərazidə yalnız bir komanda qalsın. O, bu ağır ittihamlar üçün heç bir konkret sənəd təqdim etməyib.

Ancaq hər şeydən əvvəl xatırlatmaq lazımdır ki, Təbriz və Urmiyə yad və rəqib iki şəhər deyil — onlar Azərbaycanın iki böyük şəhəri və vahid tarixi coğrafiyanın iki hissəsidir. Bir şəhəri digərinin qarşısına qoymaq Urmiyə futboluna kömək etməkdən daha çox, Azərbaycan cəmiyyəti arasında parçalanma toxumu səpmək məqsədi daşıyır.

Hətta Bəharinin sözlərindəki "şimal-qərb" ifadəsi də diqqətəlayiqdir. İslam Respublikasının rəsmi bölgüsündə belə bu coğrafiyanın iki əsas hissəsi "Şərqi Azərbaycan" və "Qərbi Azərbaycan" adlandırılır, sadəcə adsız bir coğrafi istiqamət olan "şimal-qərb" deyil. Urmiyə və Təbriz Azərbaycandadır; Azərbaycan adının silinib yerinə coğrafi istiqamət bildirən bir ifadənin qoyulması, bu coğrafiyanın tarixi kimliyini hədəf alan tanış Azərbaycan-əleyhinə və türk-əleyhinə ədəbiyyatın eynidir.

Daha böyük ziddiyyət isə Urmiyə "Doxsan" klubunun öz tarixindədir. Bu komandanın 2018-ci ildə (1397-ci şəmsi ildə) Azadeqan liqasına yüksəlişi Təbriz futbolundan verilən xal transferindən sonra mümkün olub. İRNA agentliyi həmin dövrdə Təbriz "Gostəreş-e Fulad" klubunun kvotasının Urmiyəyə keçirilməsi barədə xəbər yaymışdı, İLNA agentliyi isə sonradan yazmışdı ki, "Traktor" və "Maşin-sazi" klublarının sahibi Məhəmmədrza Zənuzi Birinci Liqa xalını Urmiyə xalqına "bağışlamışdı"; məhz bu xal komandanın Birinci Liqada qalmasına səbəb olmuşdu. Yəni bu gün rəhbəri "Təbriz mafiyası"ndan danışan komanda, Birinci Liqadakı ilk ciddi iştirakı üçün Azərbaycanın Təbriz şəhərindən Azərbaycanın Urmiyə şəhərinə keçirilən bir kvotadan faydalanmışdı.

Sənədlər həmçinin göstərir ki, Urmiyə "Nod" komandası illərdir əyalətin siyasi və icra strukturlarının dəstəyini qazanmağa çalışır. Əgər "Nod" komandası liqadan düşübsə, ilk sual idarəçilik, maliyyə mənbələri, məşqçi seçimi və klubun fəaliyyəti barədə olmalıdır — idman kollektivinin uğursuzluğunu başqa şəhərin üzərinə atmaq və futbol rəqabətini Azərbaycan xalqı arasında ədavət alətinə çevirmək deyil.

Bu açıqlamaların tənqidçiləri hesab edirlər ki, Yəhya Bəharinin ədəbiyyatı bir neçə cəhətdən fars millətçilərinin, yəni "İranşəhri" adlanan cərəyanın diskursu ilə üst-üstə düşür — tamamilə yerli bir mövzuda israrla farsca danışmaqdan tutmuş, "Azərbaycan" adının silinib yerinə kimliksiz "şimal-qərb" ifadəsinin qoyulmasına, ən əsası isə Təbriz və Urmiyəni bir-birinin qarşısına qoymağa qədər. Bu tənqidçilərin fikrincə, belə bir mühit yaratmaq o şübhəni doğurur ki, Bəhari Urmiyə "Nod" klubundakı öz idarəçilik uğursuzluğunu "xarici düşmən" yaratmaqla kölgədə qoymağa çalışır və eyni zamanda, bəzi siyasi dairələrin xoşladığı ədəbiyyata yaxınlaşaraq öz fəaliyyətinin davamı üçün onların dəstəyini qazanmaq istəyir.