کراتین، مکملی که بدنسازان پودرش را در شیک حل میکنند و مینوشند، شاید روزی به کار کسانی هم بیاید که شب را بیدار ماندهاند. در آزمایشهایی در آلمان، داوطلبانی که تمام شب نخوابیده بودند، پس از مصرف تنها یک دوز کراتین در آزمونهای حافظه، استدلال و سرعت نمرهای بهتر از زمانی گرفتند که قرص دارونما خورده بودند.
بدن بخشی از کراتین را خودش میسازد و بقیه را از گوشت و ماهی میگیرد. این ماده در سلولها انرژی ذخیره میکند و هنگامی که نیاز ناگهان بالا برود، آن را بهسرعت آزاد میکند. دانشمندان تصور میکردند مغز کراتین اضافه را تقریباً جذب نمیکند، اما به نظر میرسد یک شب بیخوابی چنان به سلولهای مغز فشار میآورد که آنها شروع به جذب کراتین میکنند.
در نخستین آزمایش، دوزی حدود ده برابر مقدار معمول روزانه به کار رفت؛ چنین دوزی ممکن است باعث ناراحتی معده شود و به کلیههای ضعیف فشار بیاورد. همین گروه پژوهشی در آزمایش دیگری با دوز کمتر دریافت که اثر کراتین ضعیفتر شد اما از بین نرفت و افت عملکرد ناشی از بیخوابی را تا ۱۲ درصد کاهش داد. زنان بیشترین بهره را بردند و گیاهخواران نیز که معمولاً کراتین کمتری در بدن دارند، سریعتر عمل کردند.
سرپرست این پژوهشها معتقد است کراتین شاید روزی رقیب جدی قهوه شود. هدف پژوهشگران تقویت سریع ذهن کسانی است که در مواقع ضروری نمیتوانند بخوابند، مانند نیروهای امدادی در شیفتهای طولانی یا دانشجویانی که شب امتحان را به درس خواندن میگذرانند.
اثر کراتین بر آلزایمر و افسردگی نیز در حال بررسی است. در نخستین آزمایش روی مبتلایان به آلزایمر، مصرف روزانه کراتین به مدت دو ماه میزان آن را در مغز ۱۱ درصد بالا برد و بیماران در آزمونهای حافظه کاری بهتر عمل کردند؛ البته این مطالعه گروهی برای مقایسه نداشت. چند آزمایش کوچک هم نشان دادهاند که کراتین شاید اثر داروهای ضدافسردگی یا رواندرمانی را تقویت کند، اما در آزمایشهای دیگر چنین اثری دیده نشد.
یک مقاله مروری نیز نتیجه گرفته است که هنوز شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد کراتین توان فکری افراد سالم را بهتر میکند؛ بخشی از علت این است که بسیاری از مطالعات از آزمونهای ساده حافظه مربوط به دهه ۱۹۳۰ میلادی استفاده کردهاند.