بسیاری به امید حفظ حافظه کپسول روغن ماهی می‌خورند، اما یک کارآزمایی بالینی دوساله این امید را تأیید نکرد. در این پژوهش، دوز بالای DHA، یکی از اسیدهای چرب امگا-۳، به مغز افراد در معرض خطر آلزایمر رسید، اما نه از حافظه آنان محافظت کرد و نه کوچک شدن هیپوکامپ را که مرکز حافظه مغز است کند کرد.
داوطلبان این پژوهش ۵۵ تا ۸۰ ساله بودند، به‌ندرت ماهی می‌خوردند و خطر ابتلایشان به آلزایمر از میانگین بیشتر بود. نیمی از آنان دو سال تمام، روزانه ۲۰۰۰ میلی‌گرم از این اسید چرب را که در ساختن غشای بیرونی سلول‌های مغز نقش دارد مصرف کردند و نیمی دیگر دارونما گرفتند. در این مدت نه داوطلبان می‌دانستند کدام کپسول را می‌خورند و نه پزشکان.
این مکمل به مغز راه یافت و شش ماه پس از شروع مصرف، مقدار DHA در مایع مغزی‌نخاعی، یعنی مایع شفاف اطراف مغز، ۱۷ درصد افزایش یافته بود. با این حال، پس از دو سال نمره گروه DHA در آزمون‌های حافظه و تفکر بهتر از گروه دارونما نبود و تصویربرداری مغز هم نشان داد که هیپوکامپ آنان کندتر از گروه دیگر کوچک نشده است. نزدیک به نیمی از داوطلبان نوعی ژن داشتند که قوی‌ترین عامل ارثی شناخته‌شده برای ابتلا به آلزایمر است، اما این گروه هم سود بیشتری از DHA نبرد. کپسول‌ها ایمن بودند و مشکلی از این نظر گزارش نشد.
پژوهشگران احتمال می‌دهند امگا-۳ زمانی بیشترین اثر را بگذارد که بخشی از یک رژیم غذایی کامل باشد، مانند رژیم مدیترانه‌ای که بر ماهی، سبزیجات، میوه، غلات کامل، حبوبات، مغزهای خوراکی و روغن زیتون تکیه دارد و با کاهش خطر آلزایمر مرتبط دانسته می‌شود. به گفته آنان، سن، وضعیت سلامت و ژن‌ها هم ممکن است بر میزان بهره‌گیری مغز از امگا-۳ اثر بگذارند؛ از همین رو این پژوهشگران اکنون روی داروهایی کار می‌کنند که به مغز کمک کند از این اسیدهای چرب بهتر استفاده کند.
متخصصان برای حفظ سلامت مغز توصیه می‌کنند تحرک بدنی داشته باشید، خوب بخوابید، ذهن خود را فعال نگه دارید و غذای پرفیبر به سبک مدیترانه‌ای بخورید؛ رژیمی که بسیاری از اجزای آن، از حبوبات و سبزی تا گردو و ماهی، در سفره ایرانی هم آشناست.
