çərşənbə, 18 noyabr 2026
İran

Reuters: Razılaşma əldə olunmazdan əvvəl İrana qarşı hərbi əməliyyatların bərpası riski var

Reuters: Razılaşma əldə olunmazdan əvvəl İrana qarşı hərbi əməliyyatların bərpası riski var

Reuters agentliyi analitik hesabatında xəbərdarlıq edib ki, ABŞ ilə İslam Respublikası arasında danışıqlardakı dalana dirənmə diplomatik həll yolu tapılmazdan əvvəl hərbi toqquşmaların bərpasına gətirib çıxara bilər. Agentliyin yazdığına görə, təxminən 9 aylıq müharibədən sonra həm Vaşinqton, həm də Tehran zamanın öz xeyrinə işlədiyini düşünür. Bu hesablama isə tərəfləri çətin bir dalana salıb.

Reuters-in məlumatına görə, Donald Tramp hazırda geniş miqyaslı hərbi əməliyyata başlamaq əvəzinə İslam Respublikasına qarşı dəniz blokadasını və iqtisadi təzyiqi davam etdirməyə üstünlük verir. Tehran isə əsaslı danışıqlara başlamazdan əvvəl blokadanın götürülməsini, dondurulmuş aktivlərin azad edilməsini və neft ixracının bərpasını tələb edir. ABŞ isə İranın nüvə proqramı ilə bağlı qarşılıqlı və yoxlanıla bilən öhdəliklərin elə ilk mərhələdən icra olunmasında israr edir.

Körfəz regionunun ərəb ölkələrindən iki mənbə Reuters-ə bildirib ki, region liderləri Trampdan İrana qarşı yeni hücumlar həyata keçirməməyi xahiş ediblər. Səbəb isə İslam Respublikasının cavab olaraq onların ölkələrindəki enerji infrastrukturuna və həyati əhəmiyyətli obyektlərə hücum edəcəyindən narahatlıqdır. Mənbələrdən biri deyib: «Hamı Trampdan hücum etməməyi istədi, onun özünün də buna həvəsi yox idi». Bununla belə, Avropa mənbələri Trampın hərbi variantı tamamilə kənara qoymadığını vurğulayıblar.

Reuters həmçinin Avropa rəsmilərinə istinadla xəbər verib ki, mümkün razılaşma yalnız ABŞ və İslam Respublikası güzəştləri mütləq bir-birinə deyil, üçüncü ölkələrə, xüsusilə Körfəz regionunun ərəb ölkələrinə etdikləri halda reallaşa bilər. Belə bir mexanizm Tehrana bəzi öhdəlikləri Vaşinqton qarşısında birbaşa geri çəkilmə kimi deyil, regional tələblərə cavab kimi qəbul etməyə imkan verə bilər.

Hesabatın digər hissəsində yüksək vəzifəli Avropa rəsmisi iddia edib ki, ABŞ-ın hərbi hücumları ilkin məqsədlərin əksinə olaraq İslam Respublikasının hakimiyyət strukturunda radikal cərəyanları gücləndirib və nüvə məsələsini daha da mürəkkəbləşdirib. Qərb kəşfiyyat mənbələrinin sözlərinə görə, İranın yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uranının xeyli hissəsinin hələ də Natanz yaxınlığındakı yeraltı obyektlərdə qalması ehtimal olunur. Eyni zamanda, İslam Respublikasının hakimiyyət strukturundakı daxili ixtilaflar razılaşmanın qəbulu ilə bağlı qərar verilməsini daha da çətinləşdirib.

Qətər və Omanın vasitəçiliyi davam etsə də, diplomatik mənbələr bildirir ki, ilk addımı hansı tərəfin atmalı olduğu ilə bağlı fikir ayrılığı hələ də danışıqlar qarşısında əsas maneə olaraq qalır. Bu mənbələrin qiymətləndirməsinə görə, iqtisadi təzyiqin davam etməsi və öhdəliklərin icra ardıcıllığı barədə razılığın olmaması müharibəyə qayıdış riskini artırıb.

Bu xəbəri paylaşın