Vəkillər Kollegiyasının müstəqilliyi ədalətin və vətəndaşların siyasi hakimiyyət qarşısında müdafiə hüququnun əsas sütunlarından biridir. Bununla belə, İslam Respublikası son onilliklər ərzində dövlət nəzarətini genişləndirməklə, qanuni məhdudiyyətlər və məhkəmə müdaxilələri vasitəsilə bu qurumun müstəqilliyini tədricən zəiflədib.
Vəkillərin peşə fəaliyyətinə hökumətdən asılı olmadan nəzarət etməli olan struktur indi özü dövlət qurumlarına onun rəhbərlərinin seçilməsinə müdaxilə imkanı verən mexanizmlərlə üz-üzədir. İdarə heyətinə namizədlərin uyğunluğunun məhkəmə orqanı tərəfindən yoxlanılması və bununla bağlı təhlükəsizlik qurumlarına sorğu göndərilməsi qanunla müəyyən edilmiş müstəqillik ilə faktiki asılılıq arasındakı ziddiyyətin bariz nümunəsidir.
Bu prosesi sadəcə hökumət ilə vəkillər birliyi arasında inzibati fikir ayrılığı kimi qiymətləndirmək olmaz. Vəkillərin müstəqilliyinin məhdudlaşdırılması, xüsusilə siyasi və təhlükəsizlik xarakterli işlərdə, vətəndaş ilə məhkəmə sistemi arasındakı balansı pozur və hökumətin irəli sürdüyü ittihamlar qarşısında effektiv müdafiə imkanını azaldır.
Vəkillər Kollegiyasının zəiflədilməsi əslində İranda qanunun aliliyi ilə bağlı daha geniş böhranın bir hissəsidir; bu böhran şəraitində müstəqil qurumlar tədricən hakimiyyət strukturunun təzyiqinə məruz qalır.
Vəkilin müstəqilliyini məhdudlaşdıran hökumət sadəcə bir peşə qurumunu zəiflətmiş olmur, eyni zamanda cəmiyyətin istibdada qarşı ən mühüm müdafiə vasitələrindən birini sıradan çıxarır. Müstəqil vəkil olmadan müdafiə hüququ hüquqi təminatdan hakimiyyət qarşısında kövrək bir imtiyaza çevrilir.
