bazar ertəsi, 9 noyabr 2026
İran

«Israel Hayom»: Tehranla razılaşma üçün 8 milyard dollarlıq plan Tramp administrasiyasının rəsmilərinin etirazı ilə üzləşib

«Israel Hayom»: Tehranla razılaşma üçün 8 milyard dollarlıq plan Tramp administrasiyasının rəsmilərinin etirazı ilə üzləşib

«Israel Hayom» qəzeti xəbər verib ki, Qətərin baş naziri İslam Respublikasının razılaşdığı planla Vaşinqtona səfər edib. Həmin plana görə, Tehran dondurulmuş aktivlərindən 8 milyard dolların azad edilməsi, həmçinin ABŞ-ın dəniz və iqtisadi blokadasının aradan qaldırılması müqabilində Hörmüz boğazını yenidən açacaq. Bu təklifə Donald Tramp administrasiyasının bir sıra yüksək vəzifəli rəsmiləri etiraz edib. Onlar belə bir razılaşmanın İslam Respublikasını son anda böhrandan xilas edə biləcəyini deyərək xəbərdarlıq ediblər.

«Israel Hayom»un 9 noyabr, bazar ertəsi yaydığı məlumata görə, danışıqlardan xəbərdar olan iki diplomatik mənbə bildirib ki, Qətərin baş naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Sani bu təklifi Donald Trampla görüşdə müzakirə etmək üçün Vaşinqtona aparıb.

Qəzetin məlumatına əsasən, təklif olunan plan ABŞ-ın İrana qarşı dəniz və iqtisadi blokadanı aradan qaldırmasını, İslam Respublikasının isə Fars körfəzi ölkələrinin gəmilərinə və tankerlərinə hücumlarını dayandırmasını nəzərdə tutur. Bundan başqa, İranın Qətərdə saxlanılan aktivlərindən 8 milyard dollar azad ediləcək.

«Israel Hayom»un mənbələri iddia edir ki, Tehran Hörmüz boğazına nəzarət etmək və gəmilərin keçidi üçün rüsum almaq barədə əvvəlki tələbindən imtina edib, lakin nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlara hələ də hazır deyil.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens, Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff və prezidentin kürəkəni Cared Kuşner danışıqların davam etdirilməsini dəstəkləyir. Lakin qəzetin mənbələrinin sözlərinə görə, dövlət katibi Marko Rubio, maliyyə naziri Skott Bessent, ticarət naziri Hovard Lutnik və ABŞ-ın müharibə naziri Pit Heqset İranla may ayında əldə olunan anlaşmaya bənzər razılaşmanın əleyhinədirlər.

Razılaşmaya qarşı çıxan rəsmilərdən biri bu addımın «İran rejimini son anda xilas edə biləcəyi» barədə xəbərdarlıq edib. Məlumata görə, razılaşmanın əleyhdarları İran iqtisadiyyatının vəziyyətinin pisləşməsinə dair kəşfiyyat qiymətləndirmələrinə istinad edirlər.

«Israel Hayom» həmçinin amerikalı diplomatik mənbəyə istinadən yazıb ki, Ağ Evdə keçirilən son iclaslarda İnqilab Keşikçiləri Korpusu qüvvələrinin maaşlarının azaldılması, İraqda Tehrana bağlı silahlı qrupların maliyyələşdirilməsinin dayandırılması, həmçinin İranın mülki və sənaye sektorlarına yanacaq tədarükünün azalması barədə məlumatlar təqdim olunub. Bu iddialar hələ müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.

Digər tərəfdən, Vens razılaşma əldə edib müharibəyə son qoymaqla Tramp administrasiyasına olan iqtisadi və siyasi təzyiqləri azaltmağa çalışır. Bu səylər ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilərdə respublikaçıların məğlubiyyətindən sonra güclənib.

Bu xəbəri paylaşın