İnsanların çoxu toy, ad günü və səyahətlərdən fotoşəkil çəkir, lakin nahar zamanı dostla sadə söhbəti və ya bu günlərdə dinlədiyi mahnıları qeydə almağı az adam düşünür. Harvard Universitetinin psixoloqlarının apardığı araşdırma göstərir ki, bir neçə ay sonra məhz bu adi anlarla bağlı qeydləri yenidən oxuduqda gözlədiyimizdən qat-qat çox zövq alırıq.
Araşdırmada tələbələr yayın əvvəlində gündəlik həyatlarından bir neçə nümunəni «zaman kapsulu»nda qeydə alıblar: bu yaxınlarda apardıqları söhbət, iştirak etdikləri sonuncu qonaqlıq, həmin günlərdə dinlədikləri üç mahnı və dərs məqalələrindən birinin bir hissəsi. Tələbələr bu kapsuldan o qədər də çox şey gözləmirdilər, lakin üç ay sonra onu açdıqda özlərinin proqnozlaşdırdığından qat-qat artıq maraq və həvəs göstəriblər.
Gözlənilən zövqlə real zövq arasındakı ən böyük fərq adi anlarla bağlı olub. İştirakçılar həyat yoldaşları ilə keçirdikləri Sevgililər Günü haqqında qeydi oxumağın verəcəyi zövqü təxminən düzgün proqnozlaşdırıblar, lakin onunla birlikdə keçirilən adi bir gün haqqında oxumağın zövqünü aşağı qiymətləndiriblər. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, insanlar yaddaşlarını həddindən artıq güclü hesab edir və gündəlik təfərrüatları xatırlayacaqlarını düşünürlər, halbuki praktikada belə olmur.
Araşdırmanın digər hissəsində iştirakçıların cəmi 27 faizi tok-şoudan əyləncəli klipə baxmaq əvəzinə bu yaxınlarda apardıqları söhbət haqqında yazmağa razı olub. Lakin bir ay sonra həmin söhbəti yenidən oxumaq və klipə baxmaq arasında seçim etmələri tələb olunduqda, 58 faizi söhbəti seçib. O anın əhval-ruhiyyəsini yenidən canlandırmaq üçün bir neçə cümlə kifayət edib; iştirakçılardan biri qızı ilə birlikdə gördüyü adi, xırda işlər barədə qeydi oxumağın əhvalını yaxşılaşdırdığını deyib.
Bununla belə, tədqiqatçılar hər şeyi qeydə almağı tövsiyə etmirlər, çünki yeməyin qüsursuz fotoşəklini çəkmək cəhdi həmin anın zövqünü məhv edə bilər. Əksinə, adi bir gün haqqında bir neçə sətir yazmaq o qədər də zəhmət tələb etmir və aylar sonra, həmin günün təfərrüatlarını unutduğunuz zaman, sizə həqiqi zövq bəxş edə bilər.