صنم ماحوزی و اریکا سالمن در گزارشی تحقیقی در نیویورک تایمز، احتمال پیوند سدسازی گسترده جمهوری اسلامی با پایگاههای مخفی موشکی سپاه را مطرح کردهاند. به نوشته آنها، حملات هوایی امسال آمریکا و اسرائیل بسیاری از همان مناطقی را هدف گرفت که سدها و طرحهای انتقال آب در آنها ساخته شدهاند.
نویسندگان یادآوری میکنند که کارشناسان محیط زیست سالها از گسترش سدها، خطوط لوله و تونلهای انتقال آب در مناطقی بینیاز از آنها سردرگم بودند. اکنون برخی تحلیلگران به این نتیجه رسیدهاند که این طرحها احتمالاً در خدمت توسعه توان نظامی حکومت بودهاند. به نوشته نیویورک تایمز، پنهانکاری جمهوری اسلامی درباره برنامه موشکی این ارتباط را هنوز در حد گمانه نگه داشته است. با این حال، شماری از کارشناسان شواهد موجود را بسیار معنادار میدانند.
نیما شکری، پژوهشگر امنیت آب در دانشگاه فنی هامبورگ آلمان، همراه تیمش سالها دستکم ۵۳۳ سد را در ایران زیر نظر داشته است. این رقم ایران را در میان کشورهای منطقه با بیشترین شمار سد قرار میدهد. شکری به نیویورک تایمز گفته است همیشه برایش پرسش بود که چرا این همه سد ساخته میشود.
این پژوهشگر بهار امسال، هنگام دنبال کردن اخبار جنگ، به نقشهای از محل حملات هوایی به مراکز مشکوک نظامی برخورد. الگوی نیمدایرهای این حملات از شمال تا جنوب، تقریباً بر نقشه سدهایی که خودش تهیه کرده بود منطبق بود. به گفته او، پرسش قدیمیاش جای خود را به پرسشی تازه داد: «چرا به نظر میرسد هر جا سد داریم، در نزدیکی آن حملهای به تأسیسات موشکی انجام شده است؟»
هفت کارشناس نظامی و منابع آب به نیویورک تایمز گفتهاند ساخت تأسیسات بزرگ نظامی کنار سدها، آب و برق پایدار پایگاههای زیرزمینی را تأمین میکند. دنی سیترینوویچ، تحلیلگر پیشین اطلاعات ارتش اسرائیل، معتقد است جمهوری اسلامی انگیزه زیادی دارد که تأسیسات موشکیاش به شبکه سراسری وابسته نباشد. به گفته او، منطقی است که حکومت برای این پایگاهها زیرساخت مستقل یا پشتیبان، از جمله تأسیسات آبی، ساخته باشد.
فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن، شمار پایگاههای موشکی جمهوری اسلامی را دستکم ۳۰ مورد برآورد کرده است. سپاه این مجموعهها را «شهرهای موشکی» مینامد؛ شبکهای از تونلها در عمق کوهها برای نگهداری، تولید و پرتاب موشکهای بالستیک و پهپادها. گزارش به نمونههایی مانند طرح عظیم انتقال آب از کوههای زاگرس به یزد اشاره کرده است؛ منطقهای که گزارشهایی درباره وجود یک پایگاه بزرگ موشکی در آن منتشر شده است.
نیویورک تایمز همچنین احتمال داده است که روشن شدن محل این تأسیسات، سرنخ تازهای درباره بازداشت گسترده فعالان محیط زیست در سالهای ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ به دست دهد. در آن دوره، سازمان اطلاعات سپاه شماری از این فعالان را به اتهام جاسوسی بازداشت کرد. کاووس سیدامامی، از بنیانگذاران مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان، در بازداشت جان باخت و چند نفر دیگر سالها زندانی شدند.
مراد طاهباز، دیگر بنیانگذار این مؤسسه که بیش از پنج سال در زندان ماند، به نیویورک تایمز گفته است بازجویان به فعالیت گروه او در استان هرمزگان حساسیت ویژهای داشتند. به گفته او، یکی از اتهامهایی که بازجویان به او نسبت دادند، آموزش مارمولکها برای جاسوسی از تأسیسات نظامی بود.