اگر مدتهاست نوبت چکاپ چشمتان را عقب انداختهاید، بد نیست بدانید ماجرا فقط به تاری دید ختم نمیشود. طبق چند مطالعه، افرادی که مشکل بیناییشان درماننشده مانده، مثلاً کاتاراکت درماننشده دارند، حدود ۳۰ درصد بیشتر از افراد با بینایی سالم در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند.
پزشکان میگویند علتش به تحریک مغز برمیگردد. کسی که خوب نمیبیند کمتر کتاب و روزنامه میخواند، کمتر از خانه بیرون میرود و از ترس زمین خوردن کمتر تکان میخورد؛ و همین فعالیتهای سادهاند که مغز را زنده نگه میدارند. به همین دلیل کارشناسان تأکید میکنند چکاپ منظم چشم مهم است، چون خیلیها اصلاً متوجه نمیشوند چقدر از بیناییشان را از دست دادهاند.
هوای آلوده هم مقصر شناختهشده دیگری است. ذرات ریز معلق موسوم به PM2.5 که از دود اگزوز خودروها و بخاریهای هیزمی میآیند، میتوانند در مغز رسوب کنند و به رگهای خونرسان آن آسیب بزنند؛ نتیجهاش افزایش ریسک نوعی از زوال عقل به نام زوال عقل عروقی است.
حتی قرصهای ساده داخل جعبه دارو هم بیتأثیر نیستند. آنتیهیستامینهای قدیمی و خوابآور مثل بنادریل و پیریتون، مادهای شیمیایی در مغز را که برای حافظه ضروری است مسدود میکنند و مصرف طولانیمدتشان با ریسک بالاتر زوال عقل مرتبط دانسته شده؛ اما اگر به آنتیهیستامینهای جدید و بدون خوابآلودگی روی بیاورید، این اثر کمرنگ میشود.
و نخ دندان را هم فراموش نکنید. باکتریهای عامل بیماری لثه در مغز بیماران آلزایمری هم پیدا شدهاند؛ یعنی بهداشت دهان هم به فهرست بلندبالای عادتهای روزمرهای اضافه شده که میتوانند روی سلامت مغز در سالهای آینده اثر بگذارند.
