حدود نود سال پیش، فیزیکدان معروف، ورنر هایزنبرگ، ادعای عجیبی مطرح کرد؛ او میگفت خلأ کیهانی هیچوقت واقعاً خالی نیست و اگر میدان مغناطیسی بهقدر کافی قوی باشد، میتواند مسیر نور را در همین «هیچ» خم و قطبیده کند. حالا دانشمندان بالاخره این پدیده را در عمل دیدهاند، آن هم در اطراف جسد یک ستاره مرده.
این ستاره یک مگنتار است؛ باقیمانده فشرده یک خورشید فروپاشیده که میدان مغناطیسیاش بیش از هزار میلیارد برابر زمین قدرت دارد. طبق نظریه کوانتومی، چنین میدان عظیمی میتواند برای لحظهای کوتاه از دل خلأ، جفتذرههایی شبحمانند بیرون بکشد و دوباره نابودشان کند؛ همین بازی کوتاه، فضای خالی اطراف ستاره را شبیه یک عدسی میکند.
پژوهشگران با یک تلسکوپ اشعه ایکس ناسا، بیش از ۱۴۰ ساعت این مگنتار را زیر نظر گرفتند. نوری که از سطح ستاره میآمد، بسیار بیشتر از حد معمول قطبیده بود؛ در برخی لحظههای چرخش ستاره، این قطبیدگی به ۸۰ درصد هم میرسید. تنها توضیحی که با این مشاهده جور درمیآمد این بود که خلأ اطراف ستاره مثل یک صافی عمل کرده و نور را دقیقاً همانطور که معادلات هایزنبرگ پیشبینی کرده بودند، پیچانده است.
نکته جالب ماجرا اینجاست که فیزیکدانان دههها تلاش کردند این اثر را با شتابدهندههای ذرات روی زمین ثبت کنند اما موفق نشدند؛ در نهایت یک ستاره مرده در دههزار سالنوری دورتر، این کار را برایشان انجام داد. گاهی بهترین آزمایشگاه، آزمایشگاهی نیست که خودمان بسازیم؛ آزمایشگاهی است که خود کیهان از قبل ساخته است.
