حذف کامل شکر از رژیم غذایی در نگاه اول شبیه سالمترین کاری است که میشود انجام داد. اما یک مطالعهی تازه میگوید نتیجهاش میتواند عجیب و برعکس باشد: موشهایی که به مدت ۱۶ هفته اصلاً شکر نخوردند، در نهایت کنترل قند خونشان بدتر از موشهایی شد که مقداری شکر مصرف کرده بودند.
پژوهشگران دو گروه موش را به مدت ۱۶ هفته با رژیمی کمچرب تغذیه کردند. یک گروه مقدار کمی ساکاروز (نوعی قند) در غذایشان داشتند و گروه دیگر هیچ شکری دریافت نکردند. موشهای بدون شکر وزن بیشتری نگرفتند، اما از درون وضعشان بدتر بود. مقاومت به انسولین در آنها بیشتر شد، التهاب روده و کبدشان افزایش یافت، تعادل باکتریهای رودهشان بههم خورد و نشانههای اولیهی کبد چرب هم ظاهر شد.
نکتهی جالب اینجاست که ماجرا ربطی به غذای ناسالم یا پرخوری نداشت. هر دو گروه رژیمی کمچرب داشتند و هیچکدام شکر اضافهای شبیه رژیمهای غربی معمول مصرف نکردند. مشکل دقیقاً وقتی سر برآورد که شکر بهطور کامل حذف شد، نه وقتی در حد اعتدال باقی ماند.
به گفتهی دانشمندان، کلید ماجرا میکروبهای روده هستند: نبود کامل ساکاروز باعث تغییر نوع باکتریهایی میشود که در روده رشد میکنند، و همین تغییر بهتنهایی کافی است تا التهاب ایجاد شود و توانایی بدن در مدیریت قند خون مختل شود.
این یافته یادآوری خوبی است که «سالم بودن» همیشه به معنای حذف کامل یک چیز نیست. یکی از پژوهشگران میگوید حذف کامل ساکاروز از یک رژیم کمچرب، برخلاف انتظار، بهجای محافظت از سلامت روده، آن را مختل میکند؛ یعنی این تعادل است که متابولیسم را سرپا نگه میدارد، نه حذف کامل.