توافق آتش‌بس دو هفته‌ای میان آمریکا و ایران در واپسین ساعات ضرب‌الاجل اعلام شد؛ شبی که با تهدید، میانجی‌گری، پیام‌های متقابل و ادامه درگیری‌ها همراه بود.

دونالد ترامپ پیش‌تر به حکومت ایران تا ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا مهلت داده بود تا درباره بازگشایی تنگه هرمز و پذیرش شروط واشینگتن تصمیم‌گیری کند. در نهایت، در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه ۱۹ فروردین، دو طرف بر سر آتش‌بس موقت برای توقف جنگی که از ۹ اسفند آغاز شده بود، به توافق رسیدند؛ توافقی که کمتر از دو ساعت پیش از پایان ضرب‌الاجل اعلام شد.

این آتش‌بس نخستین‌بار توسط ترامپ در شبکه تروث‌سوشال اعلام شد. پیش از آن، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان که نقش میانجی را ایفا می‌کرد، از آمریکا خواسته بود ضرب‌الاجل را تمدید کند و همزمان از ایران خواسته بود تنگه هرمز را بازگشایی کند. ترامپ پس از گفت‌وگو با مقامات پاکستانی اعلام کرد با تعلیق حملات برای دو هفته موافقت کرده، مشروط بر آن‌که ایران «بازگشایی کامل، فوری و امن» تنگه هرمز را بپذیرد.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین مدعی شد واشینگتن به اهداف نظامی خود دست یافته و حتی از آن فراتر رفته است. او از دریافت یک پیشنهاد ۱۰ بندی از سوی ایران خبر داد و گفت این طرح می‌تواند مبنایی برای مذاکرات باشد و «تقریباً بر سر تمامی موارد اختلافی» پیشرفت حاصل شده است.

در ادامه، یک مقام کاخ سفید به رسانه‌ها گفت اسرائیل نیز با این آتش‌بس موافقت کرده و حملات خود را به‌طور موقت متوقف خواهد کرد. با این حال، بعدتر دفتر نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرد این آتش‌بس شامل لبنان نمی‌شود.

در سوی دیگر، شورای عالی امنیت ملی ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد آمریکا طرح پیشنهادی ایران را پذیرفته و بر اساس آن، موضوعاتی مانند عدم حمله، رفع تحریم‌ها و خروج نیروهای آمریکایی مطرح شده است. در این بیانیه همچنین بر حفظ کنترل ایران بر تنگه هرمز و ادامه برنامه هسته‌ای تأکید شده است.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز در پیامی اعلام کرد در صورت توقف حملات، ایران نیز عملیات نظامی خود را متوقف خواهد کرد و برای مدت دو هفته عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز با هماهنگی انجام می‌شود. ترامپ نیز ساعاتی بعد این بیانیه را در حساب خود بازنشر کرد.

با وجود این توافق، هم‌زمان گزارش‌هایی از ادامه پرتاب موشک از ایران به سمت اسرائیل و شنیده شدن صدای انفجار در برخی شهرهای ایران منتشر شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده شکنندگی وضعیت در ساعات اولیه آتش‌بس بود.

در عرصه اقتصادی، اعلام این توافق تأثیر فوری بر بازارها داشت. قیمت نفت آمریکا در بامداد چهارشنبه به زیر ۱۰۰ دلار سقوط کرد و نفت برنت نیز با کاهش حدود ۱۶ درصدی به حدود ۹۳ دلار رسید؛ کاهشی که از زمان جنگ خلیج در سال ۱۹۹۱ بی‌سابقه توصیف شده است.

نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرد آتش‌بس از همان لحظه اجرایی شده و از طرفین دعوت کرد برای ادامه مذاکرات در ۲۱ فروردین در اسلام‌آباد گردهم آیند.

ترامپ در ادامه این تحولات، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد آمریکا به «پیروزی کامل» دست یافته است. او در عین حال درباره احتمال ازسرگیری حملات در صورت شکست توافق، پاسخ روشنی ارائه نکرد و گفت «باید منتظر ماند و دید».

در همین حال، او اعلام کرد آمریکا برای مدیریت ترافیک انباشته‌شده در تنگه هرمز کمک خواهد کرد و این توافق را «روزی بزرگ برای صلح جهانی» توصیف کرد.

این آتش‌بس در شرایطی اعلام شد که در طول جنگ، ایران بیش از ۱۹۰۰ موشک و حدود ۵ هزار پهپاد به اهداف مختلف شلیک کرده بود. در مقابل، آمریکا و اسرائیل نیز مجموعه‌ای از زیرساخت‌های نظامی، دریایی و هوایی ایران را هدف قرار دادند و شماری از مقامات ارشد جمهوری اسلامی کشته شدند.

بر اساس گزارش نهادهای حقوق بشری، در این جنگ هزاران نفر کشته شده‌اند. یک نهاد حقوق بشری از کشته شدن بیش از ۳۶۰۰ نفر، از جمله بیش از ۱۷۰۰ غیرنظامی خبر داده است؛ آماری که به‌طور مستقل تأیید نشده است. در اسرائیل نیز دست‌کم ۲۵ نفر کشته و هزاران نفر زخمی شده‌اند و ارتش آمریکا از کشته شدن ۱۳ نظامی خود خبر داده است.

قطع گسترده اینترنت در ایران نیز در طول جنگ، دسترسی به اطلاعات دقیق را محدود کرده و ارزیابی مستقل از رویدادها را دشوار ساخته است.