بر اساس تحلیلی که ایلقار ولی‌زاده در وب‌سایت Aze.Media منتشر کرده، با تشدید تنش‌ها پیرامون ایران و احتمال بروز درگیری نظامی گسترده، نهادهای دولتی و امنیتی جمهوری آذربایجان تحولات ایران را به‌صورت مستمر رصد می‌کنند و برای پیامدهای احتمالی آن، به‌ویژه در مناطق شمال‌غرب ایران، آماده‌سازی‌های لازم را در دستور کار دارند. 

به نوشته این تحلیل، این موضوع حتی در سطح پارلمان آذربایجان نیز مطرح شده و نگرانی‌ها از سطح کارشناسی فراتر رفته است.

به گزارش آرازنیوز؛ در این گزارش تأکید شده که مهم‌ترین سناریوی نگران‌کننده برای باکو، بحران انسانی در آذربایجان جنوبی است؛ جایی که میلیون‌ها تورک آذربایجانی در نزدیکی مرزهای جمهوری آذربایجان زندگی می‌کنند. نویسنده هشدار می‌دهد در صورت حملات نظامی، تخریب زیرساخت‌ها یا بی‌ثباتی گسترده، احتمال حرکت جمعیت از این مناطق به سمت مرزهای شمالی وجود دارد؛ وضعیتی که حتی با وجود بسته‌بودن رسمی مرزها، می‌تواند تصمیم‌گیری‌های صرفاً امنیتی را با چالش جدی مواجه کند.

به نوشته ولی‌زاده، رویکرد محتمل باکو نه بر پذیرش گسترده پناهجویان، بلکه بر کمک‌های بشردوستانه پیشگیرانه متمرکز است؛ از جمله ارسال دارو، مواد غذایی، پوشاک گرم، چادر و تجهیزات حیاتی به مناطق آسیب‌پذیر جنوب رود آراز، با هدف کاهش رنج انسانی و جلوگیری از موج‌های گسترده جابه‌جایی جمعیت. این تحلیل در عین حال تأکید می‌کند که حساسیت جامعه آذربایجان نسبت به سرنوشت آذربایجانی‌ها در جغرافیای ایران، عامل مهمی در محاسبات سیاسی و انسانی باکو خواهد بود.