تحلیل تازه The Conversation از نقش و جایگاه فرزند آخرین شاه ایران
رضا پهلوی؛ رهبر اپوزیسیون یا فرصتطلب سیاسی؟
وبسایت تحلیلی The Conversation در مقالهای به قلم اریک لوب، دانشیار سیاست و روابط بینالملل دانشگاه بینالمللی فلوریدا، به بررسی نقش، جایگاه و میزان نفوذ رضا پهلوی در میان اپوزیسیون جمهوری اسلامی پرداخته و این پرسش را مطرح کرده است که آیا او یک رهبر واقعی مخالفان است یا چهرهای فرصتطلب که از بحرانهای ایران برای بازسازی موقعیت سیاسی خود بهره میبرد.
به گزارش آراز نیوز، این مقاله با اشاره به اعتراضات گسترده سالهای اخیر در ایران، از جمله خیزش سراسری سال 1401، مینویسد رضا پهلوی در این دوره به یکی از شناختهشدهترین چهرههای اپوزیسیون در تبعید تبدیل شد؛ فردی که با پیامها و فراخوانهای خود تلاش کرد نقش الهامبخش و هماهنگکننده اعتراضات را ایفا کند. با این حال، نویسنده تأکید میکند که میزان حمایت واقعی او در داخل ایران همچنان مبهم است.
میراث سلطنت و چالش مشروعیت
در این گزارش، گذشته سیاسی خاندان پهلوی و نقش محمدرضا شاه در سرکوب مخالفان، ایجاد ساواک و نقض گسترده حقوق بشر، بهعنوان یکی از موانع اصلی مقبولیت رضا پهلوی در میان بخشهایی از جامعه ایران معرفی شده است. مقاله یادآوری میکند که اگرچه رضا پهلوی از دموکراسی، سکولاریسم و حقوق بشر سخن میگوید، اما پیوند او با میراث سلطنتی پدرش و عدم مرزبندی شفاف با گذشته استبدادی، باعث بیاعتمادی بسیاری از ایرانیان شده است.
تلاش برای رهبری اپوزیسیون
The Conversation به فعالیتهای سیاسی رضا پهلوی در خارج از کشور، از جمله مشارکت در تأسیس شورای ملی ایران و پروژه «ققنوس ایران»، اشاره کرده و مینویسد این تلاشها با وجود تبلیغات گسترده، به دلیل اختلافات داخلی اپوزیسیون و نبود شبکهای مؤثر در داخل کشور، دستاورد عملی محدودی داشته است.
بر اساس این مقاله، هرچند برخی نظرسنجیها رضا پهلوی را یکی از چهرههای شناختهشده اپوزیسیون معرفی میکنند، اما او فاقد یک جنبش سازمانیافته و پایدار در داخل ایران است و ارتباط اندکی با فعالان میدانی و جریانهای اصلاحطلب و لیبرال دارد.
نزدیکی به اسرائیل و آمریکا؛ نقطه مناقشهبرانگیز
سفر رضا پهلوی به اسرائیل و دیدار با مقامات ارشد این کشور، یکی از محورهای انتقادی این گزارش است. نویسنده تأکید میکند که این سفر و مواضع آشکار او در حمایت از همسویی ایران آینده با آمریکا و اسرائیل، نهتنها از سوی حامیان جمهوری اسلامی، بلکه از طرف بخشی از مخالفان حکومت نیز با واکنش منفی روبهرو شده است.
این مقاله همچنین به افشاگری رسانههای اسرائیلی درباره یک عملیات نفوذ و تبلیغاتی برای برجستهسازی رضا پهلوی در فضای مجازی فارسیزبان پس از جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۵ اشاره میکند؛ موضوعی که به گفته نویسنده، تردیدها درباره میزان محبوبیت واقعی او در داخل ایران را تشدید کرده است.
آیندهای نامشخص
در جمعبندی این گزارش تحلیلی آمده است که رضا پهلوی طی ۱۵ سال گذشته تلاش کرده خود را بهعنوان چهرهای محوری در اپوزیسیون معرفی کند و در اعتراضات اخیر نیز نقش پررنگتری داشته است. با این حال، پرسش اساسی همچنان بیپاسخ مانده است: آیا او میتواند بهعنوان رهبر مورد اجماع مخالفان جمهوری اسلامی مطرح شود، یا همچنان چهرهای بحثبرانگیز و فرصتطلب باقی خواهد ماند؟