Təqribən doxsan il əvvəl məşhur fizik Verner Heyzenberq qəribə bir iddia irəli sürüb: o deyirdi ki, kosmik vakuum əslində heç vaxt tam boş deyil və əgər maqnit sahəsi kifayət qədər güclü olarsa, işığın yolunu elə həmin "heç"in içində əyə və qütbləşdirə bilər. İndi alimlər nəhayət bu hadisəni praktikada müşahidə ediblər, üstəlik, ölmüş bir ulduzun cəsədi ətrafında.
Söhbət maqnetardan gedir; çökmüş bir günəşin sıx qalığı olan bu obyektin maqnit sahəsi Yer kürəsindən min milyard dəfədən çox güclüdür. Kvant nəzəriyyəsinə görə, bu qədər nəhəng bir sahə qısa bir an üçün vakuumun içindən kölgə kimi hissəcik cütlükləri çıxara və onları yenidən yox edə bilər; bu qısa "oyun" ulduzun ətrafındakı boş fəzanı bir linzaya bənzədir.
Tədqiqatçılar NASA-nın rentgen teleskopu vasitəsilə bu maqnetarı 140 saatdan çox müddətdə müşahidə ediblər. Ulduzun səthindən gələn işıq adətdən xeyli çox qütbləşmiş vəziyyətdə olub; ulduzun fırlanmasının bəzi anlarında bu qütbləşmə 80 faizə çatıb. Bu müşahidəyə uyğun gələn yeganə izah o olub ki, ulduzun ətrafındakı vakuum bir süzgəc kimi fəaliyyət göstərib və işığı məhz Heyzenberqin tənliklərinin proqnozlaşdırdığı kimi bükübü.
Maraqlısı budur ki, fiziklər onilliklər boyu bu effekti Yerdəki hissəcik sürətləndiricilərində qeydə almağa çalışıblar, lakin buna nail ola bilməyiblər; nəticədə on min işıq ili uzaqlıqda yerləşən ölü bir ulduz bu işi onların əvəzinə görüb. Bəzən ən yaxşı laboratoriya özümüzün qurduğumuz laboratoriya deyil; kainatın özünün əvvəlcədən qurduğu laboratoriyadır.
