اوضاع نابسامان اقتصادی، فساد ساختاری، رواج مهار ناپذیر رانت و تحریم های اقتصادی که گریبانگیر کل جامعه ایران است از یک سو همچنین تبعیض هدفمند، ناعدالتی در تخصیص بودجه به مناطق دارای هویت ملی غیر فارس و وضع مالیات‌های سنگین بر این مناطق از سوی دیگر، موجب گسترش لجام گسیخته و تاسف بار فقر در این مناطق خصوصا بلوچستان و آزربایجان شده است که عواقب اجتماعی آن به وضوح قابل مشاهده می.باشد.
افزایش مهاجرت، افزایش روزافزون کودکان کار و متکدیان، مواجه روزانه با مشاغل کاذب بر سر چهارراه‌ها، افزایش تن فروشی و کم رنگ شدن ارزش‌های اجتماعی و از همه مهمتر افزایش بی تفاوتی اجتماعی نسبت به این قبیل مسائل که نشان دهنده اضمحلال سرمایه اجتماعی است، همگی کاملا یا غالبا محصول فقری هستند که عمدتا به شکل سیستماتیک و برنامه‌ریزی شده در آزربایجان و سایر مناطق محروم ایجاد شده است.
