تجارت خارجی ایران همزمان با جنگ، اختلال در مسیرهای دریایی و افزایش هزینه حمل‌ونقل و بیمه با افت جدی روبه‌رو شده است؛ در حالی که بلاتکلیفی پرونده‌های قدیمی تعهدات ارزی نیز فشار مضاعفی بر صادرکنندگان وارد می‌کند.
به نقل از دنیای اقتصاد، ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۵ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال قبل نزدیک به ۲۹ درصد کاهش نشان می‌دهد. این دومین افت جدی صادرات در یک دهه اخیر پس از سقوط تجارت در نخستین سال همه‌گیری کرونا محسوب می‌شود.
فعالان بخش خصوصی می‌گویند بسته‌شدن یا ناامن‌شدن مسیرهای دریایی، افزایش هزینه بیمه و حمل، تغییر مسیرهای ترانزیتی و تأخیر در تحویل کالا، اجرای قراردادهای صادراتی را دشوار و در برخی موارد زیان‌ده کرده است. ادامه این وضعیت می‌تواند خریداران خارجی را به سمت تأمین‌کنندگان جایگزین سوق دهد.
در کنار پیامدهای جنگ، صادرکنندگان همچنان با پرونده‌های تعهد ارزی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ درگیرند. بخش خصوصی هشدار می‌دهد برخورد یکسان با این پرونده‌ها و فشار بر بنگاه‌هایی که در دوره تحریم از مسیرهای غیررسمی ارز خود را بازگردانده‌اند، می‌تواند به تعطیلی واحدهای تولیدی، کاهش ظرفیت صادراتی و از دست رفتن بازارهای خارجی منجر شود.
