نشستی با عنوان «کنگره آزادی ایران» طی دو روز (۸ و ۹ فروردین) در لندن با حضور طیفی از نیروهای سیاسی و فعالان مدنی عمدتاً جمهوریخواه و نمایندگانی از ملل و خلقهای تحت ستم برگزار شد.
به گفته برگزار کنندهگان محور نشست تمرکز بر گفتوگو، همگرایی سیاسی و یافتن راهکارهای مسالمتآمیز برای آینده ایران بر مبنای تکثرگرایی بوده است.
بر اساس گزارشها، در این کنگره علاوه بر حضور اکثریتی شرکتکنندگان فارسیزبان با گرایش تمرکزگرا، نمایندگانی از احزاب و تشکلهای ترک، کرد، عرب، ترکمن و بلوچ نیز حضور داشته و دیدگاههای خود را مطرح کردند. در این میان، نمایندگان ملل و خلقهای تحت ستم بیشتر بر وجود ستم مضاعف علیه ملل غیر فارس تأکید کردند، در حالی که بخش قابل توجهی از شرکتکنندگان فارسیزبان بر مفهوم کلی پذیرش تکثر تمرکز داشتند.
در این نشست همچنین اعلام شد که این کنگره قصد دارد در ادامه به یک ساختار سیاسی تبدیل شود.
در میان شرکتکنندگان، نمایندگانی از احزاب و تشکلهای آذربایجانی از جمله سیمین صبری، ژاله تبریزی، علیرضا اردبیلی، یونس شاملی و دومان رادمهر حضور داشتند و به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
این کنگره در کنار مباحث مطرحشده، با برخی انتقادها نیز همراه بوده است. از جمله صالح کامرانی و یوسف عزیزی بنیطرف با انتشار بیانیههایی، از آنچه «برخورد گزینشی در انتخاب سخنرانان» عنوان کردهاند، انتقاد کرده و اعلام کرده اند از شرکت در نشست امتناع کرده اند.
همچنین جریان سلطنتطلب با واکنش منفی به این نشست، آن را تلاشی برای تضعیف موقعیت سیاسی خود ارزیابی کرده است. جریان ارتجاعی سلطنت طلب که خود را نماینده انحصاری تمامی کشور می داند با شناسایی هرگونه حقوق حداقلی برای ملل و خلقهای غیر فارس مخالف است و هرگونه آلترناتیو سیاسی را تهدیدی برای موقعیت انحصاری خود میپندارد، موقعیتی که البته بیشتر جنبه رسانه ای دارد تا میدانی و واقعی.
