روزنامه «یئنی مساوات» در گزارشی تحلیلی به قلم الچین خالدبیلی، امضای منشور مشارکت راهبردی میان جمهوری آذربایجان و ایالات متحده را نشانه ورود قفقاز جنوبی به مرحله‌ای تازه از بازآرایی ژئوپلیتیک دانست و تأکید کرد که این منطقه دیگر صرفاً بخشی از «فضای پساشوروی» تلقی نمی‌شود.

به گزارش آرازنیوز؛ در این تحلیل آمده است که منشور امضاشده میان دولت آذربایجان و دولت آمریکا نشان می‌دهد واشینگتن قصد عقب‌نشینی از قفقاز جنوبی را ندارد و برعکس، در حال ساختارمند کردن منافع خود در این منطقه است. نویسنده با اشاره به سفر هیئت بلندپایه آمریکایی به باکو و ایروان، این تحرکات را نشانه گذار آمریکا از دیپلماسی محتاطانه به یک مدل راهبردی بلندمدت توصیف می‌کند.

بر اساس این گزارش، سه محور اصلی در سیاست جدید آمریکا در قفقاز جنوبی قابل شناسایی است: تضعیف نفوذ روسیه در منطقه، کاهش ریسک‌های مربوط به مسیرهای انرژی و ترانزیت و ادغام منطقه در معماری اقتصادی و امنیتی غرب. در همین چارچوب، بر نقش آذربایجان نه‌تنها به‌عنوان صادرکننده انرژی، بلکه به‌عنوان مرکز ژئواکونومیک و هاب ترانزیتی تأکید شده است.

مقاله همچنین به پروژه «دالان میانی» و طرح TRIPP اشاره کرده و آن‌ها را ابزار تقویت مسیرهای تجاری چین–اروپا بدون عبور از خاک روسیه دانسته است؛ مسیری که می‌تواند جایگاه قفقاز جنوبی را در نقشه لجستیک جهانی ارتقا دهد. چنین روندی روسیه را از مرحله «سلطه سنتی» به مرحله «رقابت ژئوپلیتیک» سوق می‌دهد.

در این تحلیل تأکید شده است که هم‌زمان با نزدیکی آذربایجان به آمریکا، باکو روابط راهبردی خود با ترکیه، همکاری‌های انرژی با اروپا، مشارکت در دالان میانی با چین و روابط عمل‌گرایانه با روسیه را نیز ادامه می‌دهد؛ مدلی که از نگاه نویسنده، فراتر از سیاست توازن کلاسیک و مبتنی بر چندجانبه‌گرایی فعال است.

این مقاله در جمع‌بندی خود نتیجه گرفته است که قفقاز جنوبی به‌تدریج به بخشی فعال از نقشه جهانی انرژی، ترانزیت و امنیت تبدیل می‌شود و تحولات اخیر می‌تواند بر موازنه قدرت در سطح بین‌المللی نیز تأثیرگذار باشد.