در پی بازنشر یک فایل صوتی مربوط به سال ۱۳۹۷، بار دیگر مواضع رضا پهلوی، فرزند شاه مخلوغ ایران، درباره «تحصیل به زبان مادری» مورد توجه قرار گرفته است. این فایل صوتی که مربوط به گفت‌وگوهای او با «حشمت‌الله طبرزدی»، «رضا حسین‌بُر» و «ویکتوریا آزاد» است، اکنون و در شرایطی متفاوت از فضای سیاسی آن زمان، دوباره منتشر می‌شود.

به گزارش آرازنیوز، رضا پهلوی در این گفت‌وگو با اعلام ناآگاهی از سازوکار نظام‌های آموزشی چندزبانه، اصل «تحصیل به زبان مادری» را زیر سؤال برده و مدعی می‌شود که در صورت اجرای چنین سیستمی، مهندسان و متخصصان در نقاط مختلف کشور قادر به همکاری مشترک نخواهند بود، زیرا «زبان یکدیگر را نمی‌فهمند». این در حالی است که این ادعا با واقعیت‌های آموزشی جهان همخوانی ندارد؛ چرا که در نظام‌های چندزبانه، آموزش به زبان مادری به‌طور عمده در مقاطع پایه انجام می‌شود و در طول تحصیل زبان مشترک کشور و زبان‌های بین‌المللی نیز آموزش داده می‌شوند.

نکته قابل تأمل آن است که رضا پهلوی با وجود دهه‌ها زندگی در غرب، همچنان منطق قرن بیستمی «یک ملت، یک زبان اجباری» را بازتولید می‌کند؛ منطقی که در خود غرب سال‌هاست کنار گذاشته شده است. ناتوانی در درک سازوکار آموزش چندزبانه، آن هم پس از زیستن در جوامعی که حقوق زبانی جزء بدیهیات حقوق بشر محسوب می‌شود، این پرسش جدی را مطرح می‌کند که آیا این موضع ناشی از ناآگاهی است یا ادامه آگاهانه همان سیاست انکار هویتی که ستون فقرات دولت‌سازی پهلوی بر آن بنا شده بود. در هر دو حالت، این نگاه هیچ تفاوتی با سیاست‌های زبانی جمهوری اسلامی ندارد و برای ملت‌های غیرفارس ایران، حامل همان پیام قدیمی حذف و آسیملاسیون است.