آذربایجان در آستانهی یک لحظهی تعیینکننده قرار گرفته است. پس از روزها اعتراض، اعتصاب و حضور خیابانی در شهرهای مختلف، اکنون فراخوانی روشن و سراسری برای روز شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴ صادر شده است؛ فراخوانی که ساعت ۱۶:۳۰، میادین و خیابانهای اصلی شهرهای آذربایجان را به صحنهی اعتراض مدنی و آگاهانه بدل خواهد کرد. تبریز، اردبیل، اورمیه، زنجان، همدان، قزوین، کرج و دیگر شهرها، همزمان شاهد حضور مردمی خواهند بود که با صدایی واحد، مرزبندی خود را با هر دو شکل استبداد—چه تاج و چه عمامه—اعلام میکنند.
گزارشهای میدانی از اعتراضات روز پنجشنبه ۱۸ دیماه نشان میدهد که آذربایجان عملاً وارد فاز تازهای از کنش جمعی شده است. در تبریز، زنجان و اردبیل، تجمعات گسترده در خیابانهای مرکزی با سرکوب نیروهای امنیتی و شلیک گاز اشکآور مواجه شد و در برخی نقاط به درگیری مستقیم انجامید. در اورمیه، تجماتی شکل گرفته و تعطیلی مغازهها از سوی اصناف، نشانهای روشن از پیوند اعتراضات مردمی با نارضایتی عمیق اقتصادی و اجتماعی است. در اردبیل و خوی، مراغه، قروه و بیجار نیز شعارهایی چون «آزادلیق، عدالت، میللی حکومت» و «مرگ بر دیکتاتور» طنینانداز شد؛ شعارهایی که همزمان جمهوری اسلامی و هر پروژهی بازتولید استبداد مرکزگرا را به چالش میکشد.
در این میان، تلاش رسانههای حامی جریان ارتجاعی و فاشیستی پهلوی طلب برای مصادرهی صدای آذربایجان با واکنش جدی افکار عمومی روبهرو شده است. برخی تحرکات ایذایی محدود و جعل ویدئو و نسبت دادن تصاویر مناطق دیگر به آذربایجان، بار دیگر نشان داد که این جریانها نه تنها نمایندهی آزادی نیستند، بلکه حتی تحمل شنیدن صدای واقعی آذربایجان را ندارند. آذربایجان امروز با حافظهی تاریخی بیدار، اجازه نخواهد داد اعتراضاتش به نفع پروژههای شکستخوردهی ارتجاعی و استعماری تحریف یا مصادره شود.
درس تاریخ روشن است. تجارب جنبش مشروطه، جنبش خیابانی، فرقه دمکرات و جنبش خلق مسلمان به آذربایجان آموخته که فداکاری بدون تضمین ساختاری، به مصادرهی پیروزی میانجامد. از همین رو، جامعهی آذربایجان امروز نه احساساتی است و نه سادهدل؛ بلکه با آگاهی و خطوط قرمز مشخص، به میدان میآید. اعتراضات کنونی نه برای براندازی به هر قیمت، و نه برای حفظ وضع موجود است؛ بلکه برای نظمی نوین است که در آن، عدالت ملی، برابری زبانی و حق تعیین سرنوشت تضمین شود.
در این بین برخی گروههای تروریستی شروع به بازگشت کردن ادعاهای خود بر علیه سرزمین آذربایجان کرده اند و ادعاهای زیاده خواهانه مطرح میکنند و سعی می کنند در میدان عمل نیز خودنمایی کنند.
شنبه، روز اعتراض عمومی و سراسری آذربایجان است؛ اعتراضی مدنی، آگاهانه و بهدور از خشونت علیه فقر، بیکاری، گرانی، فساد و سوءمدیریتی که زندگی مردم را به تنگنا کشانده است. ملت ترک آذربایجان با فرهنگ رواداری و تجربهی تاریخی خود، تفاوت میان اعتراض مدنی و تخریب را میشناسد و اجازه نخواهد داد عوامل رژیم یا جریانهای فرصتطلب و تروریست، این خیزش را به بیراهه ببرند.
شنبه، ساعت ۱۶:۳۰، آذربایجان بار دیگر تاریخساز خواهد شد؛ با صدایی مستقل، با گفتن نه به شاه و شیخ و تروریسم