نشست هماندیشی جمعی از فعالان مدنی حرکت ملی آذربایجان جنوبی با حضور طیفهای متنوع فکری و سیاسی برگزار شد و بخش عمده مباحث آن به بررسی وضعیت ترکها، چالشهای حقوقی–سیاسی و سناریوهای پیشِ رو اختصاص داشت.
به گفته شرکتکنندگان، فضای نشست عمدتاً انتقادی بوده و بسیاری از حاضران بر اصل «حق تعیین سرنوشت ملتها» و ضرورت بازتعریف مناسبات سیاسی موجود تأکید کردهاند.
بر اساس گزارشهای دریافتی از حاضران، در پایان نشست، برگزارکننده متنی را بهعنوان «بیانیه پایانی» قرائت کرده که در آن بر حفظ تمامیت ارضی ایران و حمایت از حکومت تأکید شده بود؛ متنی که پیشتر در دستور کار رسمی قرار نداشته و قبل از قرائت نیز برای بررسی، اصلاح یا رأیگیری در اختیار شرکتکنندگان قرار نگرفته بود. این اقدام با واکنش انتقادی بخش قابل توجهی از فعالان مواجه شد.
شماری از حاضران این روند را تلاشی سازمانیافته برای مصادره گفتمان و ظرفیت حرکت ملی آذربایجان به نفع حاکمیت ارزیابی کردهاند.
به باور این افراد، نحوه طرح و قرائت بیانیه بدون طی فرآیند شفاف و جمعی شبهات جدی درباره پشتپرده آن ایجاد کرده است.
فعالان منتقد تأکید کردهاند که متن قرائتشده نه به رأی گذاشته شده و نه بیانگر اجماع شرکتکنندگان است و هرگونه انتساب آن به کل حاضران، فاقد وجاهت و محل مناقشه جدی است.
