شش ماه پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران در تابستان ۱۴۰۴، تصاویر ماهواره‌ای از روندی فزاینده در بازسازی، استتار و انتقال فعالیت‌های حساس به عمق زمین حکایت دارد؛ روندی که همزمان با سرکوب خونین اعتراضات سراسری، معادله هسته‌ای تهران را وارد مرحله‌ای تازه کرده است.

به گزارش آراز نیوز به نقل از نشنال اینترست، بر اساس ارزیابی‌های منتشرشده، جمهوری اسلامی پس از حملات هوایی به سایت‌هایی چون نطنز و فردو، پروژه بازسازی را با تمرکز بر تقویت سازه‌های زیرزمینی و ایجاد پوشش‌های فیزیکی برای جلوگیری از رصد ماهواره‌ای دنبال کرده است. همزمان، دسترسی بازرسان بین‌المللی به تأسیسات هسته‌ای به شدت محدود شده و امکان راستی‌آزمایی ذخایر اورانیوم غنی‌شده عملاً از میان رفته است.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اعتراضات گسترده زمستان ۱۴۰۴ با سرکوب شدید و قطع سراسری اینترنت همراه شد و هزاران نفر جان باختند. تحلیلگران معتقدند پس از این رویدادها، برنامه هسته‌ای برای حاکمیت نه یک ابزار چانه‌زنی، بلکه تضمینی برای بقا تلقی می‌شود. در چنین چارچوبی، کنار گذاشتن غنی‌سازی یا پذیرش محدودیت‌های سختگیرانه، با منطق امنیتی حاکمیت در تضاد قرار می‌گیرد.

گزارش‌ها همچنین از فعالیت‌های ساختمانی در سایت‌های زیرزمینی جدید و تقویت ورودی تونل‌ها خبر می‌دهند؛ اقداماتی که به گفته نهادهای تخصصی می‌تواند زمان بازگشت ظرفیت غنی‌سازی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. برخی برآوردها حاکی است در صورت تداوم این روند، فاصله دستیابی به ظرفیت بالقوه تسلیحاتی ممکن است بار دیگر کوتاه شود.

در چنین فضایی، گزینه‌های غرب میان فشار نظامی، تشدید تحریم‌ها یا تلاش برای احیای سازوکارهای نظارتی محدود مانده است. اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد تا زمانی که مسئله بقا برای حاکمیت در اولویت مطلق قرار دارد، مذاکرات هسته‌ای با چالش‌های عمیق‌تری نسبت به گذشته روبه‌رو خواهد بود.