هفت نقطه عطف تنش آفرين در روابط ترامپ و ايران؛ از خروج از برجام تا مذاكرات پرابهام عمان
روابط ایران و آمریکا در دوران دونالد ترامپ با مجموعهای از تصمیمات پرتنش، درگیریهای مستقیم و تلاشهای ناکام دیپلماتیک همراه بوده است؛ مسیری که اکنون با مذاکرات جدید در عمان، بار دیگر در نقطهای حساس و شکننده قرار گرفته است.
به گزارش آراز نیوز به نقل از رویترز، همزمان با برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، مرور تحولات کلیدی سالهای گذشته نشان میدهد بیاعتمادی عمیق میان دو طرف ریشه در زنجیرهای از تصمیمات و بحرانها دارد که از سال ۲۰۱۸ تاکنون ادامه یافته است.
نخستین نقطه عطف، خروج آمریکا از توافق هستهای در اردیبهشت ۱۳۹۷ بود؛ اقدامی که دولت ترامپ با کنار گذاشتن برجام، مسیر بازگشت تحریمها و فشار حداکثری بر ایران را هموار کرد. این تصمیم، عملاً چارچوب دیپلماسی هستهای را فروپاشید.
در دیماه ۱۳۹۸، ترور قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، در حمله پهپادی آمریکا در بغداد، تنشها را وارد مرحلهای بیسابقه کرد. اقدامی که از سوی نهادهای بینالمللی مورد انتقاد قرار گرفت و تهران آن را نقض آشکار حقوق بینالملل دانست.
تابستان ۱۳۹۹، تلاش واشینگتن برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل از طریق سازوکار موسوم به «اسنپبک» با مخالفت اکثریت شورای امنیت ناکام ماند، اما شکاف میان آمریکا و سایر قدرتها را نیز عیانتر کرد.
در آبان ۱۴۰۳، آمریکا یک شهروند ایرانی را به دست داشتن در طرح ادعایی برای ترور ترامپ متهم کرد؛ اتهامی که تهران آن را سناریویی سیاسی با هدف تشدید تنشها توصیف کرد.
خرداد ۱۴۰۴، حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران، بزرگترین اقدام نظامی مستقیم علیه جمهوری اسلامی پس از سال ۱۳۵۷ بود. ایران در واکنش، پایگاه آمریکایی در قطر را هدف حمله موشکی قرار داد، هرچند این درگیری پس از ۱۲ روز متوقف شد.
شهریور ۱۴۰۴، با ابتکار کشورهای غربی، تحریمهای سازمان ملل علیه ایران بار دیگر بازگشت؛ اقدامی که چین و روسیه نیز نتوانستند مانع آن شوند و فشار بینالمللی بر تهران را افزایش داد.
اکنون، در بهمن ۱۴۰۴، مذاکرات جدید در عمان آغاز شده است. وزیر خارجه ایران این گفتوگوها را «شروعی خوب» توصیف کرده، اما همزمان هشدار داده که هر مذاکرهای بدون توقف تهدید و فشار بیمعناست. در همین حال، آمریکا همزمان با مذاکرات، تحریمهای تازهای علیه شبکههای مرتبط با صادرات نفت ایران اعمال کرده است.
این تحولات نشان میدهد مسیر دیپلماسی میان تهران و واشینگتن همچنان زیر سایه سنگین فشار، تحریم و بیاعتمادی قرار دارد؛ وضعیتی که آینده آن بیش از هر زمان دیگری نامطمئن به نظر میرسد.
