منظور پرزیدنت علیاف از «حوادث سال ۲۰۲۵» چه بود؟
پرزیدنت علیاف در پیام امسال خود به مناسبت «۳۱ دسامبر – روز همبستگی آذربایجانیهای جهان» با تأکید بر نقش دولت جمهوری آذربایجان در حمایت از آذربایجانیهای مقیم سایر کشورها اظهار داشت:
«تمامی آذربایجانیهای جهان، در هر کشوری که زندگی میکنند، باید بدانند و میدانند که دولت قدرتمند آذربایجان پشتوانه آنان است. حوادث سال ۲۰۲۵ نشان داد که دولت آذربایجان در قبال مقدرات آذربایجانیها در هر کشوری که
زندگی میکنند بیتفاوت نیست. تاریخ، زبان، فرهنگ و مدنیت مشترک ما را به یکدیگر پیوند میدهد.»
این بخش از سخنان پرزیدنت علیاف که بازتاب گستردهای در رسانهها یافت، این پرسش را مطرح کرد که منظور وی از «حوادث ۲۰۲۵» دقیقاً به کدام وقایع اشاره دارد.
بر اساس ارزیابیهای تحلیلگران سیاسی، مهمترین رویداد سال ۲۰۲۵ در منطقه، جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران بود که با ضربات نظامی و امنیتی جدی اسرائیل به رژیم جمهوری اسلامی متوقف شد. رویاروییای که طی آن برخی پایگاههای نظامی در آذربایجان جنوبی ـ بهویژه پایگاه دوم شکاری تبریز ـ هدف حملات هوایی سنگین قرار گرفت. گزارشها حاکی از آن بود که جمهوری اسلامی مقادیر قابل توجهی تسلیحات را در این پایگاهها مستقر کرده بود؛ تسلیحاتی که هدف آنها علاوه اسرائیل، برای حمله احتمالی به کشورهای همسایه از جمله جمهوری آذربایجان، کردستان عراق و در صورت لزوم پایگاههای ناتو در ترکیه نیز بود. به همین دلیل این پایگاهها بهطور خاص در معرض حمله قرار گرفتند.
در این شرایط، رژیم جمهوری اسلامی بدون جلب رضایت مردم آذربایجان، این منطقه را به صحنه یک جنگ ناخواسته بدل کرد؛ منطقهای که در وضعیت عادی با آن به صورت مستعمره رفتار میشود و حتی در حیاتیترین مسائل مانند فاجعه دریاچه اورمیه هیچ سهم سرمایهگذاریهای دولتی دریافت نمیکند، اما در هنگام منازعه نظامی به میدان هزینه و تخریب تبدیل میشود.
در بحبوحه این تحولات، پرزیدنت علیاف بهعنوان رئیسجمهور جمهوری آذربایجان طی دو نامه رسمی خطاب به دولت اسرائیل، خواستار پرهیز از هرگونه حمله به مناطق غیرنظامی در آذربایجان جنوبی شد. در پی این درخواستها، هیچگونه آسیب جدی به مناطق غیرنظامی گزارش نشد. این اقدام از سوی بسیاری از ناظران بهعنوان نمونهای روشن از بهکارگیری وزن سیاسی دولت آذربایجان در جهت حمایت از امنیت و جان شهروندان ترکتبار در آذربایجان جنوبی ارزیابی شد. این اقدام وی پاسخی به کسانی شد که ادعا میکردند چرا جمهوری آذربایجان در جنگ از آذربایجان جنوبی دفاع نکرده است.
از سوی دیگر، یادآوری نقش جامعه ترک آذربایجان جنوبی در جنگ دوم قاراباغ نیز حائز اهمیت است؛ جایی که کنشگری اجتماعی و سیاسی این جامعه، در بیاثر کردن سیاستهای جریان ایرانشهری- شعوبیِ حامی ارمنستان نقش قابل توجهی ایفا کرد.
اظهارات اخیر پرزیدنت علیاف در پیام روز همبستگی آذربایجانیهای جهان، از نگاه تحلیلگران حامل این پیام سیاسی است که جمهوری آذربایجان در تحولات آتی منطقه، نسبت به سرنوشت و مطالبات ملت ترک در آذربایجان جنوبی بیتفاوت نخواهد بود.